معاون وزیر ارتباطات با اشاره به راهاندازی شبکه بحران برای حفظ سرویسهای حیاتی گفت که از نخستین روز جنگ ۱۲ روزه، پروژه شبکه بحران آغاز شد تا در صورت از بین رفتن سایتهای حساس به هر دلیل، سرویسهای حیاتی کشور همچنان برقرار بمانند.
بهزاد اکبری در نشست تبیین و تشریح اقدامات، برنامهها و فعالیتهای این شرکت اظهار کرد: در دو سال گذشته روی چند حوزه متمرکز شدیم که اولین و مهمترین برنامه ما توسعه زیرساختها و ظرفیتها بود و با آغاز دولت چهاردهم که برنامه هفتم شروع شد، یکی از برنامههای ما توسعه شبکه فیبر نوری و شبکه ۵G بود.
مدیر عامل شرکت ارتباطات زیرساخت گفت: بحث فروش ترانزیت دادهها هم در دو سال گذشته ۱۰۰ درصد افزایش داشته است.
معاون وزیر ارتباطات با اشاره به توسعه پروژه فیبرهایی دریایی اظهار کرد: در بحث گسترش سرمایه گذاری در حوزه فیبرهای دریایی متاسفانه به دلیل تحریمها دچار عقبماندگی هستیم و این فیبرها، بدون حضور و شراکت ایران کشیده شده است. درحال حاضر در تعداد محدودی فیبرنوری مشارکت داریم و توسعه و تمرکز بر این حوزه را در دستور کار داریم.
اکبری افزود: از ابتدای دولت چهاردهم پروژههای بسیاری را در همه لایهها تعریف کردیم که برخی از آنها در هفته دولت و با حضور رئیس جمهور افتتاح شد و باقی ظرف یکسال آینده به بهره برداری میرسد.
راهاندازی شبکه بحران برای حفظ سرویسهای حیاتی
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت یکی از اقدامات مهم این شرکت در یک سال گذشته را راهاندازی شبکه بحران عنوان کرد و گفت: با توجه به اهمیت زیرساختهای ارتباطی کشور، همواره این نگرانی وجود داشت که در صورت از دست رفتن سایتهای حیاتی، سرویسهای حساس کشور دچار اختلال شوند.
وی ادامه داد: به همین منظور، از نخستین روز جنگ ۱۲ روزه، پروژه شبکه بحران آغاز شد تا در صورت از بین رفتن سایتهای حساس به هر دلیل، سرویسهای حیاتی کشور همچنان برقرار بمانند.
اکبری، ارتباطات صوتی، تراکنشهای بانکی و برخی خدمات حساس حوزه دیجیتال از جمله خدمات لجستیکی را از مهمترین سرویسهای حیاتی برشمرد و افزود: این پروژه که از سالها قبل مطرح بود اما به سرانجام نرسیده بود، در جریان جنگ ۱۲ روزه آغاز شد و در ادامه و در جریان جنگ ۴۰ روزه تکمیل شد و اکنون در حال ارائه خدمت است.
توسعه شبکه بینالمللی برای افزایش تابآوری ارتباطات
معاون وزیر ارتباطات با اشاره به اقدامات انجامشده برای افزایش تابآوری شبکه بینالمللی کشور، اظهار کرد: در بخش بینالملل، تعداد نقاط حضور شبکه در خارج از کشور افزایش یافته تا مدیریت قطعی لینکهای بینالمللی و مقابله با حملات سایبری با انعطاف و تابآوری بیشتری انجام شود.
وی افزود: این پروژه حدود یک ماه پیش به بهرهبرداری رسید و توسعه آن در نقاط مهم تبادل ترافیک جهان نیز ادامه خواهد یافت تا شبکه درگاههای بینالمللی کشور فراتر از مرزها توسعه پیدا کند.
اکبری با تأکید بر اینکه توسعه شبکه بینالمللی تنها به افزایش ظرفیت ارتباطی محدود نمیشود، گفت: هدف ما این است که حضور شبکه ایران در نقاط مهم تبادل ترافیک جهان افزایش یابد و از ظرفیت ژئوپلیتیکی کشور برای اتصال اکوسیستم دیجیتال منطقه استفاده شود.
وی همچنین از توسعه بیش از ۵۰ درصدی شبکه IP ملی نیز داد و گفت: شرکت ارتباطات زیرساخت این شبکه را به طور کامل ترانسپورت کرده و آن را به تکنولوژی روز مجهز کرده است.
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت در ادامه گفت: در حال حاضر به لحاظ ترافیکی ۹۰ ترافیک بین المللی داریم و این افت ۱۰ درصدی به این معنی نیست که ترافیک شبکه کاهش یافته است. متاسفانه بخشی از ترافیک شبکه از مسیرهای رسمی و قانونی خارج شده و یک ترابیت برثانیه افت ترافیک داریم که از مسیرهای غیررسمی و استارلینک است ولی این افت طبیعی است.
وی افزود: وظیفه هر اپراتور این است که متناسب تقاضای مشترکین خود ظرفیتش را افزایش بدهد. آنچه مهم است، کیفیت سرویس است و باید کیفیت سرویس مطلوب در اختیار کاربران قرار گیرد.
اکبری ادامه داد: در حال حاضر ۹۰ درصد ترافیک برگشته ولی یک ترابیت کاهش ترافیک داشتیم و تحلیل ما این است که از یک مسیر دیگر و استارلینگ این افت ترافیک صورت میگیرد.
وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر استارلینک تبدیل به یک واقعیت شده که با استفاده از آن در ایام جنگ در کشور گسترش یافته است. تخمینها در این زمینه عددهای بزرگی را نشان میدهد تعداد ترمینالهایی که در داخل کشور فعال هستند زیاد است ولی سهم کاربران آن از ترافیک کشور قابل توجه نیست. سهم کاربران استارلینک از کل ترافیک کشور، یک ترابیت برثانیه است ولی عدد دقیق را هیچ کسی در اختیار ندارد.
وی افزود: در ایران اتفاقات سال گذشته باعث افزایش استفاده از استارلینک شده و اگر محدودیتها تداوم داشته باشد، میتواند روز به روز هم بیشتر شود.
ایران میتواند مسیر جایگزین ارتباطی منطقه باشد
معاون وزیر ارتباطات با اشاره به ظرفیت ژئوپلیتیکی ایران در اتصال شرق و غرب و کشورهای منطقه، اظهار کرد: مسیر ایران برای بخشی از ارتباطات منطقهای جایگزین مناسبی ندارد و میتواند در کنار مسیرهای موجود، بهعنوان یک مسیر آلترناتیو برای انتقال داده میان آسیا و اروپا مورد استفاده قرار گیرد.
وی افزود: در حال حاضر بخش مهمی از ارتباطات کشورهای حاشیه خلیج فارس با کشورهای شمالی از مسیرهای دریای سرخ، بابالمندب و کانال سوئز انجام میشود، در حالی که مسیر ایران میتواند زمان انتقال داده را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
اکبری تأکید کرد: این ظرفیت برای بسیاری از شرکتهای بزرگ بینالمللی و ارائهدهندگان خدمات که در منطقه سرمایهگذاری کردهاند جذاب است و میتواند برای اتصال شمال و جنوب و همچنین ارتباط شرق آسیا با اروپا مورد استفاده قرار گیرد.
معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات درخصوص آی پی ورژن ۶ نیز تاکید کرد: هیچ محدودیتی در این زمینه نداریم. چه اپراتورهای ثابت و چه اپراتورهای سیار محدودیتی ندارند و هرگونه محدودیتی را تکذیب میکنم. ترافیک آی پی ورژن ۶ برگشته است ولی در بخش اپراتورهای ثابت هنوز فاصله است آن هم به این دلیل که خود اپراتورها برای مشترکین فعال نکردند.
اکبری از افزایش حملات سایبری به کشور خبر داد و گفت: در دو هفته گذشته حملات دی داس بسیار بزرگی داشتیم که با آن مقابله کردیم. بر اساس رویدادهای مختلف حملات ممکن است شدت یا کاهش داشته باشد.
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت ادامه داد: رخدادهای امنیتی ما در کشور ۳ دسته هستند؛ یک دسته رخدادهایی که از خارج صورت می گیرد. یک دسته رخدادهای داخل به خارج و یکدسته رخدادهایی که از خارج صورت می گیرد. حتی در مواقع و ایامی که حالت جنگ بود این رخدادها کاهش نیافته و این حجم از رخدادها غیر طبیعی است.
وی توضیح داد: به طور متوسط روزانه بین ۱۵۰ هزار تا ۱۸۰ هزار رخدا امنیتی از خارج به داخل و ۲۵۰ هزار تا ۳۰۰ هزار رخداد امنیتی از داخل به داخل داریم. در عرصه بین الملل هم ممکن است از این آلودگی سوءاستفاده های صورت گیرد.
وی گفت: ما یک ظرفیت بین الملل و یک ترافیک بینالملل داریم و در دو سال گذشته رشد ترافیک داشتیم. اگر بنا را دی ماه ۱۴۰۴ قرار بدهیم، از ابتدای دولت بیش از ۵۰ درصد ترافیک کشور را رشد دادیم و به این تناسب ظرفیت بینالملل را نیز افزایش دادیم، بنابر این مشکلی در این بخش نداریم.
اکبری تصریح کرد: با وجود مشکلات ارزی و دشواریهایی که در این خصوص وجود دارد همیشه سعی کردیم با فروش ترانزیت داده ظرفیت را افزایش بدهیم.
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، توسعه ظرفیت ترانزیت داده از مسیر ایران را یکی از محورهای مهم فعالیت این شرکت دانست و گفت: استفاده از ظرفیت جغرافیایی و ژئوپلیتیکی ایران برای ترانزیت داده میان کشورهای منطقه و سایر نقاط جهان در دستور کار قرار گرفته و این موضوع دستاوردهای قابل توجهی برای کشور داشته است.
وی با اشاره به افزایش هزینههای ارزی شرکت در سالهای اخیر، افزود: شرکت ارتباطات زیرساخت در دو سال نخست دولت چهاردهم در بخش پهنای باند افزایش تعرفه نداشته است، در حالی که هزینههای شرکت، بهویژه در بخش بینالملل، افزایش قابل توجهی داشته است.
اکبری ادامه داد: یکی از چالشهای مهم شرکت، پرداخت بدهیهای ارزی ناشی از دریافت خدمات بینالمللی است که با توسعه ترانزیت ترافیک توانستیم بخشی از این چالش را مدیریت کنیم. فروش خدمات ترانزیت شرکت در دو سال گذشته حدود ۱۰۰ درصد نسبت به ابتدای دولت چهاردهم افزایش یافته است.
معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: برخی فیبرهای دریایی ما در جنگ قطع شد و یکی از فیبرها نیز در جاسک آسیب دید. یک فیبر هم در خلیج فارس داشتیم که آن هم قطع شده ولی در تلاشیم از جای دیگر این ظرفیت ها را جبران کنیم.
ظرفیت سه قطب مرکز داده برای سرمایهگذاری
وی با اشاره به توسعه قطبهای مرکز داده گفت: شرکت ارتباطات زیرساخت وظایف خود را برای فراهم کردن زیرساختهای مورد نیاز در قطبهای پیام، مشهد و اصفهان انجام داده است و اکنون در این قطبها خدمات زیرساختی لازم فراهم است.
اکبری افزود: سرمایهگذاران میتوانند در این قطبها نسبت به ایجاد مراکز داده اقدام کنند و از خدمات شرکت ارتباطات زیرساخت بهرهمند شوند؛ چرا که فیبرهای ارتباطی از چند مسیر برای این قطبها تأمین شده و امکان ایجاد مراکز داده مطمئن وجود دارد.
وی همچنین از برنامه شرکت برای ارائه خدمات ارزش افزوده با مشارکت بخش خصوصی خبر داد و گفت: چند خدمت جدید در این حوزه در آینده نزدیک رونمایی خواهد شد.
بررسی ورود شرکت ارتباطات زیرساخت به بازار سرمایه
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، استفاده از ظرفیت بازار سرمایه را یکی دیگر از برنامههای این شرکت عنوان کرد و گفت: این موضوع میتواند ضمن کاهش وابستگی شرکت به منابع دولتی برای توسعه زیرساختها، به تأمین مالی پروژهها و توسعه بخش ارتباطات کشور کمک کند.
وی افزود: مطالعات در این زمینه بهتازگی آغاز شده و کارگروهی برای بررسی ابعاد مختلف آن تشکیل شده است.
معاون وزیر ارتباطات همچنین گفت: با بیان اینکه ۳۰ درصد دامنههای بینالمللی به روی ایرانیها بسته است که بخشی به دلیل تحریمها و بخش کوچکی هم به دلیل آلودگی دیوایس های ایرانی است اما پلتفرمهای بزرگ دنیا حتی غیر آمریکایی ها به روی ایرانیها بسته است.
وی افزود: بخشی از عدم دسترسی به دامنهها هم به محدودیتهای داخلی برمیگردد؛ اما این تحریمهای بینالمللی جای سوال دارد و بسیاری از خدماتی که ارائه می شود برای مصرفکننده نهایی است لذا پژوهشگران یا فعالان اقتصادی امکان استفاده ندارند.
معاون وزیر ارتباطات گفت: در همه جای دنیا شعار دسترسی آزاد به اطلاعات داده می شود ولی ۳۰ درصد خدمات را به روی ایرانی ها می بندند لذا کاربران چارهای جز استفاده از ابزارهای دور زدن محدودیت ها ندارند؛ همه پلتفرمهای پرکاربرد هوش مصنوعی و تمام ای پی ای های گوگل یا بازیهای مهم دنیا به روی کاربران ایران بستهاند حتی بازی هایی که برای کودکان است هم مسدود شدهاند.
اکبری یادآور شد: از دی ماه که اینترنت بینالملل قطع شد، ۵۰ درصد ظرفیت کشور را برگشت دادیم ولی پرداختهای ما ارزی است و تهیه آن برای ما سخت است با این حال تلاش میکنیم با فروش ترانزیت منابع توسعه ظرفیت را فراهم کنیم.
وی با بیان اینکه فیبر بین ایران و قطر و ایران و عمان در جنگ قطع شد تنها یک فیبر در خلیج فارس داشتیم که آن هم روز جمعه قطع شد، اظهار داشت: ترافیک بینالملل ما تا قبل از دی ماه ۵۰ درصد بیشتر از وضعیت کنونی بود و حتی رشد ظرفیت اینترنت ما از متوسط جهانی هم بالاتر بود در حال حاضر ۹۰ درصد ترافیک بینالملل را داریم ولی این افت ۱۰ درصدی به معنای کاهش ترافیک شبکه نیست، بخشی از ترافیک شبکه از مسیرهای قانونی در زمان جنگ خارج شده و دیگر برنگشته است.
معاون وزیر ارتباطات با بیان اینکه شبکه ما در لایه اکسس به دلایل مختلف از جمله عدم کفایت درآمد اپراتورها برای سرمایهگذاری توسعه نیافته است، افزود: اصلی ترین مشکل توسعه در بخش اینترنت ثابت است زیرا در کشور ۷.۵ میلیون پورت اینترنت پرسرعت داریم ولی سرعت آنها بسیار پایین است و عمده نیازهای آنها استفاده از شبکه های اجتماعی و پلتفرمهای هوش مصنوعی است اما سرعت آنها بسیار پایین است.
اکبری گفت: آمارهای مختلف نشان از استفاده گسترده از فیلترشکن توسط کاربران ایرانی دارد؛ از طرفی دستورالعمل ها میگوید با فیلترشکن مبارزه شود زیرا کیفیت سرویس کاهش مییابد؛ واقعیت این است که مبارزه حداکثری با این پدیده امکان پذیر نیست.
چرا پس از جنگ اینترنت بین الملل با تاخیر بازگشایی شد؟
اکبری با تاکید بر اینکه سیاست وزارت ارتباطات اجرای دستور ستاد ساماندهی فضای مجازی به ریاست معاون اول رییسجمهور است، گفت: در این ستاد تصمیمگیری شد که اینترنت بازگشایی شود اما یکی از دلایل تعویق در اجرای این دستور، وجود برخی محدودیتها از سوی نهادهای ذیربط بود و به همین دلیل دیتاسنترها با تاخیر فعال شدند و بازگشت اینترنت بینالملل کمی زمانبر شد.
معاون وزیر ارتباطات تاکید کرد: گواهی های دسترسی بینالملل به دلیل تحریمها یکی پس از دیگری ابطال میشوند البته نهادهای غیر آمریکایی هم هستند که کسبوکارهای ایرانی میتوانند از آنها گاهی دریافت کنند.
وی با بیان اینکه بانک ها گواهی های ایرانی استفاده می کنند که محدودیت هایی دارد، ابراز امیدواری کرد که در این مسیر بتوان از روشهای پیشنهادشدهای را به بهرهبرداری رساند.
اکبری درباره نبود ترافیک مناسب گیمرها تصریح کرد: امکان تعمیر فیبر نزدیک آبهای قطر نیست و شرکت کویتی به عنوان مالک فیبر خلیج فارس، اجازه تعمیر به شرکتهای ایرانی ها نمیدهد ولی امیدواریم فیبر عمان را بتوانیم تعمیر کنیم.
وی در خصوص انحصاری بودن اینترنت بینالملل برای ارتباطات زیرساخت افزود: این موضوع مصوبه شعام است؛ ولی هیچ محدودیتی برای ترانزیت ترافیک از سوی بخش خصوصی نیست و آن را به شبکه داخلی منتقل کند.
فیلترینگ روی کیفیت شبکه اثر منفی دارد
معاون وزیر ارتباطات گفت: در اینکه فیلترینگ روی کیفیت شبکه اثر منفی دارد، هیچ شکی نیست اما مسأله اینترنت در ایران فقط فیلترینگ نیست ولی سهم آن از عوامل دیگر کمتر است.
وی با بیان اینکه متوسط استفاده از اینترنت سیار در دنیا ۲۲ گیگ برای هر دیوایس اما در ایران ۲۳ تا ۲۵ گیگ در ماه است، افزود: به لحاظ مصرف ترافیک در شبکه موبایل تفاوتی با دنیا نداریم در ایران به خاطر عقبافتادگی شبکه اینترنت ثابت ۳۰ درصد ترافیک به شبکه ثابت برمیگردد و ۷۰ درصد برای موبایل است در حالی که در دنیا این شاخص برعکس است.
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت افزود: هنوز هم عدهای معتقدند اینترنت در شرایط فعلی نباید باز باشد چه رسد به اینکه بتوانیم محدودیتها را کاهش دهیم در همه دنیا به دلیل برخی محتواها، برای صیانت از کاربران محدودیت هایی اعمال میکنند اما در ایران این محدودیتها خیلی بیشتر است با این حال همه مردم همه پلتفرمهای مسدود شده را استفاده میکنند و فقط هزینههای آنها بیشتر شده است. اگر همه دغدغه ما باز یا بسته بودن پلتفرم خاصی باشد از ماموریت اصلی ما که توسعه زیرساختهای شبکه است غافل میمانیم.
اکبری علت اصلی آلودگی شبکه ایران را استفاده کاربران از نرمافزارهای دارای بدافزار دانست که به دلیل استفاده گسترده از ویپیانها رخ داده است و در این باره توضیح داد: این حجم از آلودگی برای کشور مشکلساز شده است زیرا بسیاری از این فیلترشکن ها با هدف جاسوسی ساخته شده اند.
مدیرعامل شرکت زیرساخت در بخش دیگری از اظهارات خود درباره خطر استفاده از وی پی انهای رایگان گفت و توضیح داد: وقتی از آلودگی صحبت می کنیم این آلودگی که باعث نشر اطلاعات شهروندان میشود یکی از بسترهایش وی پی ان ها هستند و این موضوع تنها مختص ایران نیست.
هشدار درباره نصب وی پی ان رایگان
وی با بیان اینکه ۸۰ درصد وی پی ان های رایگان نشر اطلاعات دارند، گفت: اگر وی پی ان رایگانی را نصب می کنید باید همه فرضیات را درنظر گرفت. باید بدانید دسترسی به اطلاعاتتان وجود دارد و میتوانند از این دادهها برای حملات سایبری استفاده کنند؛ لذا سیاستی که بیش از ۷۰ درصد کاربران اینترنت را به سمت استفاده از وی پی ان سوق می دهد،سیاستی شکست خورده است.
او در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت تحول در ساختار اکوسیستم دیجیتال کشور، اظهار کرد: ساختار فعلی در آینده با چالشهایی مواجه خواهد شد و در عصر هوش مصنوعی، کشور به چابکی، نوآوری و زیرساختهای پایدار و کارآمدتری نیاز دارد.
وی افزود: در ساختار فعلی، در بخشهای مختلف انحصارهایی وجود دارد و شرکت ارتباطات زیرساخت نیز عمدتاً در حوزه خدمات پایه و عمدهفروشی فعالیت میکند. در لایههای پایینتر نیز شرکت مخابرات ایران بهعنوان اپراتور غالب فعالیت دارد.
معاون وزیر ارتباطات تأکید کرد: این ساختار برای توسعه کشور در عصر هوش مصنوعی نیازمند بازنگری است و مطالعات اولیه برای ارائه پیشنهادهای اصلاحی آغاز شده است.
اکبری گفت: اصلاح ساختار اکوسیستم دیجیتال نیازمند تصمیمگیری در سطح کلان است و شرکت ارتباطات زیرساخت مطالعات و پیشنهادهای لازم را برای طرح در سطوح تصمیمگیری کشور آماده خواهد کرد.
توسعه ارتباطات در روستاها در دستور کار است
معاون وزیر ارتباطات با بیان اینکه استفاده از استارلینک در دنیا بسیار کم است اما در ایران اتفاقات اخیر به گسترش استفاده از اینترنت استارلینک منجر شد، گفت: این وزارتخانه توسعه زیرساختهای ارتباطات در روستاها را از طریق ماهواره در دستور کار دارد که هزینه آن ماهانه چند صد میلیارد تومان است ولی هزینه آن را از منابع داخلی شرکت ارتباطات زیرساخت تامین می شود.
وی از دو برابر شدن ظرفیت شبکه در یک سال اخیر خبر داد و گفت: اگر این پروژه را یک ماه دیرتر کلید میزدیم با مشکل مواجه ارزی میشدیم زیرا محل تامین ارز آن از ارز یارانهای به ارز مبادلهای منتقل یافت اما توانستیم در روز ۲۸ اسفند توانستیم تجهیزات خریداری شده را از گمرک ترخیص کنیم.
اکبری درباره جایگزینی کابل های قطع شده در جنوب نیز گفت: مسیر تامین کابل را به شمال کشور تغییر دادهایم و یک شرکت ایرانی هم قول داده تا فیبر خلیجفارس را تعمیر کند.
مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت درباره بورسی شدن این شرکت گفت: ایده تامین مالی از بازار سرمایه به همه شرکتها کمک میکند؛ خصوصا ارتباطات زیرساخت که بخش مهمی از تامین زیرساختهای شبکه را در اختیار دارد و ظرفیت بزرگی برای سودآوری شرکت فراهم کرده است؛ این ایده در دستور کار است و در حال مطالعه هستیم تا عرضه سهام ارتباطات زیرساخت در بورس بررسی شود.
